Kinh tế Ukraina năm 2018: Đã có tăng trưởng, nhưng phía trước còn nhiều việc phải làm PDF. In
Thứ sáu, 04 Tháng 1 2019 17:53

TTQH - Kinh tế Ukraina được dự báo đạt mức tăng trưởng khoảng 3% trong năm 2018. Tuy nhiên, phía trước là năm 2019, với những lời cảnh báo về một cuộc khủng khoảng kinh tế toàn cầu khó có thể tránh khỏi.

Luyenkim 2018

Theo báo cáo của Phó thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế và Thương mại Stepan Kubiv, dự báo lạc quan về kinh tế Ukraina năm 2018 đã được khẳng định trên thực tế, với mức tăng trưởng đạt trên 3%. Sản xuất công nghiệp cũng đạt tăng trưởng không tồi - gần 2% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11.

Phó thủ tướng thứ nhất cũng viện dẫn những số liệu tích cực chứng minh Ukraina đang dần thoát khỏi hố sâu khủng hoảng, như: tổng vốn đầu tư tăng 20%, tổng kim ngạch xuất khẩu trong 10 tháng đạt gần 40 tỷ đô la và dự kiến trong hai tháng cuối năm 2018 có thể mang về cho Ukraina thêm 8-10 tỷ đô la nữa.

Không xảy ra thảm họa, nhưng vẫn có sai lầm

Đánh giá về kinh tế Ukraina năm 2018, Giám đốc Viện chuyển đổi kinh tế - xã hội Ukraina Ilia Neskhodovsky cho rằng, trong năm vừa qua Ukraina đã tránh được những thảm họa kinh tế, nhờ triển khai cải cách trong nước và tình hình thị trường thế giới có phần thuận lợi. Nông nghiệp Ukraina có một vụ mùa bội thu kỷ lục, góp phần thúc đẩy kinh tế tăng trưởng thêm vài chục điểm phần trăm. Ngược lại, hợp tác với Quỹ Tiền tệ Quốc tế bị gián đoạn trong suốt gần một năm khiến việc thu ngân sách và tài trợ cho các dự án quốc gia phần nào gặp khó khăn. Thị trường ngoại tệ mấy lần trồi sụt, bị giới đầu cơ lợi dụng kiếm lời. Nhưng cuối cùng thì vào thời điểm cuối năm, tỷ giá tiền tệ đã ổn định trở lại.

Cũng theo lời ông Neskhodovsky, vào cuối năm 2018, đã xuất hiện một số tín hiệu xấu, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phát triển kinh tế của Ukraina trong giai đoạn đầu năm 2019. Trước hết là việc Ukraina bị tụt hạng về chỉ số chủ quyền, điều này có thể dẫn đến giảm sút đầu tư và tăng lãi suất vốn vay trên thị trường quốc tế.

Một trong những thành tựu đáng kể nhất của Ukraina trong năm 2018 - đó là thu nhập của người dân đã được cải thiện, không chỉ có mức lương lao động tối thiểu, mà là thu nhập thực tế của người lao động thuộc nhiều lĩnh vực. Mặc dù, theo ý kiến của chuyên gia Ilia Neskhodovsky, việc thu nhập của người dân tăng chỉ tạm thời mang tính chất “bù giá lạm phát”, nhưng được cái chỉ số lạm phát trong năm vừa qua được dự báo bị hạn chế ở con số tương đối thấp.

Chuyên viên kinh tế cấp cao Vladimir Dubrovsky từ hãng CASE Ukraine nhận xét, mặc dù vẫn còn chiến tranh, nhưng Ukraina có thể tự hào đã đạt được tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, theo ý kiến ông, so với mức độ suy thoái khủng khiếp mấy năm trước, thì con số tăng trưởng hiện nay chưa thể coi là đáng hài lòng. Và nếu tiếp tục với nhịp độ này, thì việc khôi phục kinh tế về mức tương đương thời điểm trước khủng hoảng sẽ kéo dài đến hàng thập kỷ.

Ông Dubrovsky cho rằng, nguyên nhân khiến kinh tế Ukraina tăng trưởng chậm như vậy là do tiến trình cải cách cơ cấu diễn ra ì ạch, chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển hướng thị trường, từ hướng Nga sang châu Âu. Hy vọng rằng, tình hình sẽ được cải thiện, sau một “thời kỳ quá độ” nào đó. Nhưng, bên cạnh đó còn có những nguyên nhân chủ quan, cụ thể là những quyết định thiếu suy tính thấu đáo, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh và bản quyền tư nhân. Tất cả những yếu tố này khiến Ukraina có mức tăng trưởng kinh tế chậm hơn nhiều so với những quốc gia từng trải qua quá trình chuyển đổi tương tự trên con đường hội nhập châu Âu.

Môi trường kinh doanh: Một bước tiến, nửa bước lùi

Một trong những xu hướng tiêu cực của năm 2018, theo đánh giá của chuyên gia Vladimir Dubrovsky, là thực trạng “chảy máu nhân lực” ra nước ngoài, đặc biệt là giới trẻ. Xét từ mặt khác, vấn đề này cũng có tác dụng tích cực nhất định, vì nó khiến Chính phủ Ukraina và giới kinh doanh phải suy tính phương cách đối phó, thu hút người lao động. Nhưng, về tổng thể thì chưa có những biện pháp thiết thực nào được triển khai. Không những thế, Chính phủ còn sử dụng công cụ đã lỗi thời - gây sức ép đối với giới kinh doanh, khiến tình hình không thể sáng sủa lên.

Ông Ilia Neskhodovsky thì cho rằng, mặc dù có những bước đi “chưa chuẩn”, khiến bức tranh toàn cảnh đôi khi bị xấu đi, nhưng trong năm 2018, Ukraina đã giữ được chiều hướng tích cực trong lĩnh vực xây dựng môi trường kinh doanh. Ukraina tự tin thăng hạng trong danh mục Doing business (Bảng xếp hạng môi trường kinh doanh tại các quốc gia trên thế giới - ND). Điều này cũng được ghi nhận bởi Hiệp hội kinh doanh châu Âu, qua tìm hiểu ý kiến của giới kinh doanh. Một trong những yếu tố lạc quan, theo đánh giá của giới chuyên môn, là việc tăng lương lao động tại Ukraina. Trong năm vừa qua, Ukraina đã tạo dựng được thêm nhiều công ăn việc làm mới, người lao động được đề xuất mức lương cao hơn trước, tất nhiên là tương ứng với yêu cầu về hiệu suất lao động cũng cao hơn. Đây chính là tiền đề quan trọng để nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa Ukraina trên thị trường trong tương lai.

Trong số những yếu tố tiêu cực, theo đánh giá của ông Neskhodovsky, năm 2018, lần đầu tiên trong những năm gần đây, chỉ số về mức độ thuận tiện trong lĩnh vực thuế tại Ukraina đã bị đánh tụt hạng. Gánh nặng thuế đối với người kinh doanh tăng một cách vô lý và nếu cứ tiếp tục như vậy thì mọi nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh đều có thể bị đổ xuống sông xuống biển.

Minh bạch hóa kinh doanh: Mù mờ, khó xác định

Theo báo cáo của Chính phủ Ukraina tại phiên họp cuối cùng trong năm 2018, nền kinh tế nước nhà đã được minh bạch hóa ít nhất 3% trong năm qua. Tuy nhiên, theo ý kiến giới chuyên môn, xác định chính xác chỉ số này là điều không thể, cũng như việc xác định tỷ lệ giữa phần kinh tế đen so với GDP. Theo đánh giá của các chuyên gia, phần kinh tế Ukraina nằm trong bóng tối hiện dao động ở khoảng từ 30-45%. Còn Chính phủ thì cho rằng con số này rơi vào khoảng 32% so với GDP.

Ông Vladimir Dubrovsky cho rằng, tình hình kinh tế đen tại Ukraina hiện nay đang có chiều hướng xấu đi và 3% được Chính phủ tuyên bố trên đây chưa phải là số liệu đáng tin cậy. Bởi các phương pháp xác định thị phần kinh tế đen đều chỉ mang tính ước lệ, dẫn đến sai số có thể lớn hơn bản thân con số 3% này. Do đó, chưa thể khẳng định một cách tự tin về sự cải thiện tình hình trong lĩnh vực này.

Mặc dù vậy, chuyên gia này nhận định, trong vòng 4 năm gần đây, tiến trình minh bạch hóa nền kinh tế Ukraina đã có những thay đổi rõ rệt. Trước hết là nhờ áp dụng những biện pháp cứng rắn trong lĩnh vực quản lý thuế giá trị gia tăng (VAT), qua đó giảm đáng kể các trường hợp trốn thuế VAT. Năm 2015, Chính phủ Ukraina thông qua quyết định giảm nhẹ mức đóng góp bảo hiểm xã hội thống nhất (ESV), cũng là yếu tố khuyến khích một bộ phận giới kinh doanh công khai hóa thu nhập của người lao động.

Theo đánh giá của chuyên gia Ilia Neskhodovsky, Ukraina cần đẩy mạnh tiến trình minh bạch hóa nền kinh tế. Vì, theo số liệu không chính thức, chỉ riêng hoạt động buôn lậu đã khiến Ukraina thiệt hại đến 4 tỷ đô la mỗi năm, tương đương với ngân sách quốc phòng, lớn hơn giá trị chương trình hợp tác với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) mà Ukraina phải rất vất vả mới ký kết được vào cuối năm 2018.

Triển vọng kinh tế năm 2019: Quyết định không nằm trong tay Ukraina

Dù giới chức Ukraina có tuyên bố thế nào về thành tích đạt được trong năm 2018, thì bản thân họ cũng buộc phải đồng ý với các chuyên gia phân tích rằng tốc độ tăng trưởng GDP hiện nay là chưa đủ, sau những gì mà đất nước đã phải hứng chịu từ cuộc khủng hoảng nặng nề trong những năm 2014-2015. Để phục hồi tiềm lực kinh tế trước đây, Ukraina cần phải đạt mức tăng trưởng tối thiểu 5-7% GDP mỗi năm.

Phó thủ tướng thứ nhất - Bộ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế và Thương mại Stepan Kubiv đã chỉ ra 5 yếu tố cần có để đạt được mục tiêu nói trên:

- Tăng cường thu hút đầu tư;

- Tiếp tục cải cách cơ cấu kinh tế, đổi mới nhân sự;

- Cải tiến công nghệ, hiện đại hóa sản xuất;

- Hỗ trợ phát triển giới doanh nghiệp nhỏ và vừa;

- Tăng cường xuất khẩu và hợp tác quốc tế.

Những mục tiêu này, nói chung, khó có thể đạt được trong triển vọng ngắn hạn. Thậm chí, theo dự báo “dũng cảm” nhất, thì GDP của Ukraina trong năm tới cũng chỉ có thể đạt tối đa 3,5%, kể cả khi sản xuất công nghiệp tăng 4% và xuất khẩu tăng đến 13%.

Trong trao đổi với phóng viên Ukrinform, các chuyên gia kinh tế đều có chung ý kiến rằng, đáng tiếc, không ai có thể tự tin nói rằng những kết quả tích cực vừa đạt được trong năm qua sẽ là tiền đề để kinh tế Ukraina tiếp tục phát triển mạnh hơn trong năm 2019.

Ông Vladimir Dubrovsky giải thích, thế giới đang phải đối mặt với nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng kinh tế mới và không ai có thể dự báo được hậu quả của nó sẽ ra sao. Ukraina, cũng như bất cứ quốc gia nào trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế, đều dễ bị ảnh hưởng bởi những tác động từ bên ngoài, mặc dù mức độ nguy hiểm có phần ít hơn so với thời điểm năm 2008, nhờ không có tình trạng “bong bóng” như 10 năm về trước và hệ thống ngân hàng trong nước đã được “làm sạch” trong mấy năm vừa qua.

Nhưng, mặt khác, năm 2008 Ukraina không phải chịu áp lực nợ nước ngoài lớn như hiện nay. Và đây là yếu tố có sức nặng đáng kể, làm cho nền kinh tế nước nhà càng dễ bị tổn thương trong trường hợp xảy ra khủng hoảng thế giới.

Ông Ilia Neskhodovsky cho rằng, kể cả trường hợp tránh được khủng hoảng, thì hoạt động xuất khẩu của Ukraina cũng vẫn bị phụ thuộc vào tình hình thị trường quốc tế. Hiện nay, các nền kinh tế lớn trên thế giới đã bắt đầu có dấu hiệu giảm tăng trưởng và điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá thép - mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Ukraina.

Bên cạnh đó, những thay đổi trên chính trường, liên quan đến các cuộc bầu cử trong năm 2019, cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đối với nền kinh tế Ukraina. Vì kết quả bầu cử có thể mang lại những quyết định không có lợi cho kinh tế, cũng như có thể làm cho các nhà đầu tư nước ngoài thay đổi ý định đầu tư vào Ukraina. Mặc dù vậy, hiện nay đã ghi nhận chiều hướng đáng mừng, vì đầu tư trong nước vào sản xuất tăng đáng kể trong thời gian vừa qua.

Chuyên gia Neskhodovsky nhận xét, hoạt động sản xuất công nghiệp và nông nghiệp tăng sẽ thúc đẩy đầu tư phát triển những lĩnh vực liên quan, như ngành chế tạo máy, hóa công nghiệp, giao thông, kho vận… Trên thực tế, quá trình này đã bắt đầu diễn ra. Vì vậy, về tổng thể, Ukraina có cơ sở để lạc quan về triển vọng kinh tế năm 2019, ngoại trừ trường hợp xảy ra khủng hoảng thế giới. Nhận định này cũng nhận được sự đồng tình của ông Vladimir Dubrovsky.

Quốc Thành. Theo Ukrinform.

 

Đóng góp ý kiến


Làm mới

Lãnh đạo Hội người Việt Nam tỉnh Kharkov lưu ý bà con cộng đồng cẩn trọng trong tình hình phức tạp

 

TranDuaTua21-2-14

Trong bối cảnh tình hình Ucraina có nhiều diễn biến phức tạp, bà con cộng đồng người Việt Nam cần lưu ý cẩn trọng trong khi đi lại, giao tiếp ở nơi công cộng, đặc biệt là tránh đi lại một mình vào ban đêm và tranh luận về chính trị. (Xem bài)

Phát động phong trào quyên góp ủng hộ người từ vùng chiến sự Donbass đến Kharkov lánh nạn

 

Te tynan

Hưởng ứng lời kêu gọi của Hội chữ thập đỏ Kharkov, lãnh đạo Hội người Việt Nam tỉnh Kharkov và Quỹ Nghĩa Tình đã phát động phong trào quyên góp trong cộng đồng để giúp đỡ người lánh nạn từ vùng chiến sự Donbass. (Xem bài)

 

 

Người kinh doanh cần biết!

 

barabasova

Ngày 28/12/2014, Quốc hội Ucraina đã thông qua luật số 77-VIII “Về sửa đổi một số văn bản pháp quy liên quan đến chương trình cải cách chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc và công khai hóa quỹ lương lao động”. Luật bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2015. (Xem bài)

 

Giải đáp thắc mắc của bạn đọc về việc đóng góp bảo hiểm xã hội

 

a2

Theo quy định của luật thuế Ucraina, mọi chủ thể kinh doanh đều có trách nhiệm đóng và quyết toán bảo hiểm xã hội thống nhất. Ở thời điểm hiện tại, mức đóng góp bảo hiểm hàng tháng của người kinh doanh là 422,5 grivna. (Xem bài)