Al-Qaeda “từ bỏ con đẻ” ISIL ở Syria? In
Thứ ba, 04 Tháng 2 2014 03:00

 

Có nhiều dấu hiệu cho thấy tổ chức khủng bố  al-Qaeda đang “từ bỏ con đẻ” của nó ở Syria là “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông”.

Nhóm “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông” (ISIL) đang sa vào cuộc xung đột đẫm máu tranh giành lãnh địa với các phe phái phiến quân Hồi giáo khác và khét tiếng bởi những hành vi tàn bạo như hành quyết công khai và  giết người hàng loạt.


Al-Qaeda “từ bỏ con đẻ” ISIL ở Syria?

Một tuyên bố đăng trên các diễn đàn thánh chiến ngày Chủ Nhật (2/2) cho biết  al-Qaeda “không có quan hệ” với ISIL và đổ lỗi cho nhóm này “gây hại nghiêm trọng cho phong trào thánh chiến ở Syria”.

Tuyên bố nói trên của al-Qaeda , do SITE Intelligence Group dịch sang tiếng Anh, được dưa ra sau hơn 1 tháng giao tranh đẫm máu giữa nhóm “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và vùng Cận Đông”  với các nhóm Hồi giáo khác ở miền Bắc và miền Đông Syria. Đài quan sát Nhân quyền Syria đã ghi nhận 1.747 người thiệt mạng trong 4 tuần qua, nhưng cho rằng con số thực tế còn cao hơn nhiều.

Trong những ngày gần đây, nhóm “ Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông” đã tìm cách thủ tiêu các thủ lĩnh cấp cao của các nhóm phiến quân khác. Ngày 2/2, hai thủ lĩnh cấp cao của phiến quân đã bị giết ở  gần Aleppo  cùng với 14 người khác,  khi một thành viên ISIL (được cho là tiến hành đàm phán ngừng bắn với họ) đã nổ bom tự sát. Ngày 1/2, các chiến binh của ISIL đã hạ sát Abu Hussein al Dik , một chỉ huy cao cấp của Lữ đoàn Suqour al Sham, gần thành phố Hama.

Giới quan sát cho rằng tình trạng phe nổi dậy chém giết lẫn nhau là có lợi cho quân chính phủ Syria, làm suy yếu mục tiêu lật đổ chế độ Assad.

Laith Alkhouri , nhà phân tích cao cấp tại Flashpoint Partners, nói rằng tuyên bố nói trên của al-Qaeda khẳng định ISIL “không đại diện” cho tổ chức khủng bố này ở Syria. Ông Alkhouri nói: “Tuyên bố trên chỉ ra rằng al-Qaeda không được hỏi ý kiến ​​hoặc được  thông tin về việc thành lập ISIL và tuyên bố rõ ràng không có quan hệ hoặc liên kết với một nhóm như vậy”.

Theo một quan chức Mỹ gần gũi với các phân tích thông tin tình báo mới nhất,  việc ban lãnh đạo  al-Qaeda cắt đứt quan hệ với nhóm ISIL  là "chưa từng có" trong lịch sử gần đây.

Quan chức này lưu ý rằng trong năm nay, thủ lĩnh số 1 của al-Qaeda là Ayman al-Zawahiri đã ra lệnh cho ISIL đình chỉ mưu đồ “thâu tóm” Mặt trận al-Nusra, một nhóm được cho là có quan hệ với  al-Qaeda bên trong Syria.

Quan chức Mỹ nói trên lưu ý rằng thủ lĩnh số 1  Zawahiri vốn tìm cách kiểm soát các nhóm thánh chiến ở Syria và tuyên bố mới nhất này dường như còn đi xa hơn nỗ lực kiểm soát, gây ảnh hưởng .

Thủ lĩnh al-Qaeda Zawahiri vốn có hiềm khích với nhóm “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông” và không giấu nổi bực tức khi hồi tháng 4/2013, thủ lĩnh ISIL Abu Bakr al Baghdadi muốn mở rộng phạm vi hoạt động ra ngoài lãnh thổ Iraq và Syria – với tuyên bố sáp nhập Mặt trận al-Nursa, một nhóm chiến đấu hiệu quả nhất chống chính phủ Syria.

Cả  thủ lĩnh số 1 Zawahiri lẫn Mặt trận al-Nusra  đều bác bỏ mưu toan “thâu tóm” nói trên của ISIL.  Lãnh đạo Mặt trận al-Nusra tuyên bố “cương lĩnh của mặt trận này sẽ vẫn như trước, không hề thay đổi”. Trong một bức thư đề vào tháng 6/2013, Thủ lĩnh số 1 Zawahiri tuyên bố rằng Mặt trận al-Nusra là "một nhánh độc lập của al-Qaeda, trực thuộc Bộ Tổng chỉ huy al-Qaeda". Ông này chỉ thị cho nhóm “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông” giải tán và trở về Iraq.  ISIL đã không tuân lệnh Zawahiri , thách thức mở về phía lãnh đạo toàn cầu của al-Qaeda. Thủ lĩnh ISIL  Abu Bakr al Baghdadi tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không thỏa hiệp và chúng tôi sẽ không bỏ cuộc”.

Tuy vẫn tiếp tục hợp tác ở cấp địa phương, nhưng Mặt trận al- Nusra và ISIL lại mâu thuẫn với nhau về mục tiêu và phương pháp hành động. Các phe phái Hồi giáo nổi dậy khác kêu ca rằng nhóm “ Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông”  chỉ quan tâm đến việc  thiết lập một vương quốc riêng ở miền Bắc Syria hơn là chiến đấu chống chế độ al-Assad . ISIL  đã bắt đầu áp đặt luật Sharia ở các thị trấn nó chiếm giữ như Raqa và Azaz, bắt phụ nữ đeo khăn trùm kín mặt và cấm ca hát ở nơi công cộng.

Áp lực đang đè nặng lên nhóm “ Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và  Cận Đông”  đã gia tăng trong hai tháng qua , đặc biệt với sự hình thành cái gọi là Mặt trận Hồi giáo. Giới quan sát cho rằng Mặt trận Hồi giáo này có trong tay  từ 40.000 đến 50.000 chiến binh.  Trong khi âm thầm hợp tác với Mặt trận al-Nusra , Mặt trận Hồi giáo đã giao chiến với nhóm “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và  Cận Đông” .

Nhà phân tích Laith Alkhouri cho  rằng việc thành lập Mặt trận Hồi giáo “kết hợp giữa hai lực lượng thánh chiến hiệu quả nhất ở Syria sẽ làm thay đổi tương quan lực lượng” trong cuộc chiến chống lại “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông”.

Một giáo sĩ phiến quân có ảnh hưởng  trong các chiến binh thánh chiến Syria , Sheikh Adnan Al- Arour , thậm chí còn đổ tội cho một số thành viên ISIL “ đang làm việc cho mật vụ Syria”. Hồi tháng 12/2013, giáo sĩ Al- Arour nói: “Chúng tôi không vơ đũa cả nắm, nhưng phần lớn các chỉ huy của ISIL là rất đáng ngờ”.

Về phần mình, thủ lĩnh ISIL Baghdadi nói rằng " các chiến binh ISIL sẽ tự vệ trước các cuộc tấn công, và yêu cầu các nhóm đối lập tại Iraq và Syria kiềm chế, nếu không sẽ lãnh đủ hậu quả”.  Trong một tuyên bố phát thanh ngày Chủ Nhật(2/2), nhà tài trợ chủ chốt Muhammad al Mohaisany (người Saudi Arabia) cho biết ISIL đã " bác bỏ sáng kiến ​​được  tất cả các phe phái khác chấp nhận nhằm ngăn chặn giao tranh giữa những người Hồi giáo ở Syria”.

Mặc dù bị tẩy chay, nhóm “Nhà nước Hồi giáo tại Iraq và Cận Đông” vẫn vững tin  về số phận của nó.

Theo nhà phân tích Brian Fishman của New America Foundation , "ISIL hiện có trong tay khá nhiều chiến binh nước ngoài , trong đó có khoảng 900 người Châu Âu. Những người này đang học cách sử dụng vũ khí tinh vi và chiến thuật du kích”.

Nhiều chiến binh người Chechnya , Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arập khác cũng tham gia ISIL.

Hồi tháng 12/2013, nhà phân tích Brian Fishman cho biết căng thẳng giữa ISIL  và các nhóm Hồi giáo khác cho thấy một sự rạn nứt sâu trong nội bộ mạng lưới khủng bố al-Qaeda. Ông nói: “ISIL  là nhóm kế thừa trực tiếp nhất của Abu Musab al- Zarqawi (thủ lĩnh al-Qaeda tại Iraq cho đến khi bị tiêu diệt vào năm 2006) và là một nhánh thiên về bạo lực trong al-Qaeda. Xung đột phe nhóm là dấu hiệu căng thẳng sâu rộng trong nội bộ al-Qaeda”.

Minh Đức. (CNN).